Celibat w czasach Jezusa z Nazaretu

autor zdjęcia: Kunsthistorisches Museum

źródło: Rzeczpospolita

„Chrystus żegnający się z Matką” – obraz Lucasa Cranacha Starszego z ok. 1520 r.

autor zdjęcia: Państwowe Muzeum Rosyjskie

źródło: Rzeczpospolita

„Chrystus i jawnogrzesznica” – obraz Henryka Siemiradzkiego z 1873 r.

autor zdjęcia: wikipaintings

źródło: Rzeczpospolita

„Chrystus w domu Marty i Marii” – obraz Henryka Siemiradzkiego z 1886 r.

W artykule wstępnym do „Rzeczy o Historii” z 27 marca br. („Kościół i antysemityzm”) Paweł Łepkowski powtórzył tezę, którą stawiał już wcześniej na tych łamach, a według której Jezus z Nazaretu był żonaty. Czy na pewno?

„Teza” jest może przy tym nie najtrafniejszym słowem, gdyż pan Łepkowski opisuje to twierdzenie jako „aksjomat historyczny” wywiedziony w sposób „oczywisty i niepodlegający dyskusji”. Sądzę, że tak kategoryczne postawienie sprawy może nie odpowiadać rzeczywistości, ponieważ według mnie istnieją dość wyraźne przesłanki wskazujące na to, że Jezus mógł – zgodnie z przekazem chrześcijańskim – pozostawać bezżenny i że wcale nie było to sytuacją niemożliwą w Ziemi Świętej początków naszej ery.

Bezżenni prorocy ery biblijnej

Chociaż ogromna większość Izraelitów ery biblijnej wchodziła w związki małżeńskie, sama Biblia wskazuje, że czasem – choć rzadko – zdarzały się osoby zachowujące celibat. Zgodnie z Jr 16,1–4 w stanie bezżeństwa pozostawał prorok Jeremiasz, który działał na przełomie VII i VI w. p.n.e., w czasie bezpośrednio poprzedzającym zdobycie Jerozolimy przez Babilończyków. Postawa ta miała być znakiem nadchodzącej klęski, wskutek której wielu rodaków Jeremiasza miało utracić swe rodziny i stać się takimi jak on sam. Choć nie mamy co do tego bezpośredniego potwierdzenia, można także przypuszczać, że żony nie miał prorok Eliasz z IX w. p.n.e. (i być może także jego uczeń Elizeusz). W obszernym biblijnym opisie działalności Eliasza nie ma wzmianki o jego żonie – a Stary...